Układałem ten plan dla siebie, a potem drugi raz dla kursu. Poniżej jest siedem faz i jedenaście decyzji, które za nimi stoją. Możesz z tego zbudować własny harmonogram albo tylko sprawdzić, czy twój nie ma dziury w miejscu, którego nie widać.
Założenie wyjściowe: pół roku, trzy do czterech godzin tygodniowo. Start we wrześniu, koniec w marcu, kwiecień i maj zostają na arkusze z zegarem. To jest plan dla kogoś, kto ma szkołę i życie, a nie dla kogoś, kto ma wakacje.
Mapa siedmiu faz
| Faza | Tygodnie | Główny temat | Co idzie równolegle |
|---|---|---|---|
| I. Fundament | 1–4 | Python od podstaw | systemy liczbowe na kartce, budowa komputera, reprezentacja danych |
| II. Czytanie algorytmów | 5–7 | śledzenie, pseudokod, rekurencja, złożoność | zadania typu „prześledź", zadania prawda/fałsz |
| III. Metody | 8–11 | dziel i zwyciężaj, zachłanna, dynamiczne | sieci, bezpieczeństwo, prawo autorskie |
| IV. Klasyka | 11–14 | liczby pierwsze, sito, wzorce w tekście, systemy | zadania programistyczne z plikami |
| V. Excel | 15–18 | od zestawień po symulacje | jedno zadanie algorytmiczne na podtrzymanie formy |
| VI. Access | 19–22 | od grupowania po kwerendę na kwerendzie | powtórka teorii z arkuszy |
| VII. Próba generalna | 23–26 | mapa wzorców, bufor, dwa arkusze na czas | strategia egzaminacyjna |
Kto zna podstawy Pythona, pomija fazę I i ma 22 tygodnie zamiast 26.
1. Trzy tory co tydzień zamiast modułu po module
Klasyczny kurs wygląda tak: najpierw cały Python, potem cała teoria, arkusze na końcu. Uczeń dociera do prawdziwych zadań po miesiącach i dopiero wtedy odkrywa, że nie umie ich ruszyć.
Dlatego co tydzień idą trzy rzeczy naraz: temat, kwadrans teorii i zadanie z prawdziwej matury tego samego typu co temat. Cztery, pięć pozycji tygodniowo.
Przeplatanie typów zadań ma jeszcze jeden efekt, ważniejszy niż wygoda. Egzamin nie sprawdza, czy umiesz algorytm. Sprawdza, czy rozpoznasz, o który algorytm chodzi, patrząc na treść, w której jego nazwa nie pada. Tego nie da się wytrenować, robiąc dwadzieścia zadań tego samego typu pod rząd, bo wtedy odpowiedź znasz z góry.
2. Dwa, trzy tematy tygodniowo przez pół roku
Cztery, pięć pozycji to jakieś trzy–cztery godziny: lekcja 30–45 minut, zadanie z arkusza 30–60 minut, notatka teoretyczna kwadrans.
Tempo jest celowo równe. Plan, w którym są tygodnie lekkie i tygodnie „nadrabiam wszystko", nie działa, bo tygodnie nadrabiania po prostu nie następują.
Uczciwie: te trzy–cztery godziny to mój szacunek, nie pomiar. Jeśli będziesz robić własny harmonogram, zmierz sobie pierwszy tydzień i skoryguj.
3. Kolejność: Python, czytanie, metody, klasyka, Excel, Access
Tu nie ma dowolności, bo decydują zależności.
Excel nie może iść przed pętlami. Zadania z Excela kończą się symulacją, a symulację robi się w Pythonie. Kto zaczyna od Excela, utyka na ostatnim podpunkcie.
Algorytmy idą pierwsze, bo to około 60% punktów arkusza i bo uczą się najwolniej. Potrzebują najwięcej tygodni i najwięcej powtórek. Rzecz, która wchodzi wolno, musi dostać najwięcej czasu, a to znaczy: zaczynać od niej.
Excel i Access idą na końcu, bo to wiedza proceduralna. Wchodzi szybciej, ale też szybciej wyparowuje. Lepiej, żeby była świeża w maju niż opanowana w październiku i zapomniana do wiosny.
4. Systemy liczbowe na kartce już od drugiego tygodnia
Zadanie z systemów liczbowych jest praktycznie w każdym arkuszu i nie wymaga programowania. Można je zrobić długopisem.
Więc uczeń, który w drugim tygodniu dopiero instaluje Pythona, już rozwiązuje punktowane zadanie z prawdziwej matury. To nie jest sztuczka motywacyjna, tylko wykorzystanie tego, że część arkusza jest niezależna od kodu. Ale efekt uboczny też się liczy: wczesna wygrana sprawia, że nie rzucasz tego w trzecim tygodniu.
5. Teoria po kwadransie, z powtórką rozłożoną w czasie
Zadania zamknięte — sieci, bezpieczeństwo, formaty, prawo autorskie — to kilka punktów w arkuszu za samą wiedzę. Tanie punkty, dopóki ich nie oddasz.
Zamiast bloku do wykucia: jedna krótka notatka tygodniowo, a zadanie z tego tematu wraca kilka tygodni później. Notatka o adresach IP w ósmym tygodniu, zadanie z IP w trzynastym. Notatka o bezpieczeństwie w dziesiątym, zadania w piętnastym i siedemnastym.
Powrót po przerwie utrwala lepiej niż pięć przeczytań pod rząd. Brzmi to jak kiepski interes, bo w tym tygodniu czujesz, że nic nie umiesz. To jest cecha, nie błąd — moment, w którym z trudem sobie coś przypominasz, jest tym, który buduje pamięć.
6. Pseudokod razem ze śledzeniem zmiennych
CKE podaje algorytmy w pseudokodzie. Kto nie czyta go płynnie, nie ma jak prowadzić tabelki śledzenia, a bez tabelki nie ruszy zadań z analizy algorytmu.
Dlatego te dwie rzeczy — czytanie pseudokodu i śledzenie zmiennych — idą w tym samym tygodniu i otwierają całą algorytmikę. To jest brama, przez którą trzeba przejść, zanim cokolwiek innego ma sens.
7. W blokach Excel i Access tydzień jest lżejszy
Przeklikanie całego zadania z Excela trwa znacznie dłużej niż przeczytanie lekcji. Więc w tych tygodniach teoria co drugi tydzień odpuszcza.
Ale jedno zadanie algorytmiczne zostaje. Algorytmy nie mogą zniknąć na dwa miesiące, bo wrócisz do nich w kwietniu i okaże się, że wyparowały. Jedno zadanie tygodniowo wystarczy na podtrzymanie formy.
8. Wbudowany tydzień zapasu
Plan dla zapracowanego, który zakłada, że nic ci nie wypadnie, rozpada się w listopadzie. Wypadnie sprawdzian z matematyki, wypadnie choroba, wypadnie tydzień, w którym po prostu nie dasz rady.
Dlatego tydzień 24 jest pusty. Nadrabiasz zaległości albo wracasz do zadań, które szły z podglądaniem rozwiązania. Jeśli akurat nie masz zaległości, to gratulacje, masz tydzień wolnego.
Jak układasz własny plan: zostaw jeden tydzień na sto procent pusty. Nie „lżejszy", pusty.
9. Dwa arkusze, których wcześniej nie widziałeś
Arkusz próbny ma sens tylko wtedy, gdy go nie znasz. Jeśli rozwiązywałeś z niego pojedyncze zadania przez pół roku, to nie mierzy poziomu, tylko pamięć.
Więc dwa arkusze są odłożone i nie pojawiają się w planie ani razu przed dwudziestym piątym tygodniem. Rozwiązujesz je w 210 minut z zegarem, jak na egzaminie, i dopiero potem sprawdzasz.
Jeśli robisz to sam: wybierz dwa arkusze dzisiaj i schowaj je. Nie zaglądaj, nawet na jedno zadanie, nawet „tylko żeby zobaczyć". Za pół roku będą jedyną uczciwą informacją, jaką masz o sobie.
10. Strategia na końcu, nie na początku
W pierwszym tygodniu dostajesz tylko mapę: jak zbudowany jest arkusz, co mówi Informator. Tyle wystarczy, żeby wiedzieć, gdzie jesteś.
Cała taktyka — od czego zacząć, jak rozłożyć 210 minut, co robić, kiedy utkniesz — przychodzi dopiero przed arkuszami próbnymi. Wcześniej nie ma sensu, bo strategia bez umiejętności jest rozmową o tym, jak rozegrać mecz, w którym nie umiesz kopnąć piłki.
Najpierw umiesz. Potem uczysz się to rozegrać.
11. Fundament można pominąć
Moduł z podstawami Pythona jest opcjonalny. Kto zna zmienne, pętle i funkcje, zaczyna od piątego tygodnia i ma 22 tygodnie zamiast 26.
Nikt nie powinien płacić czasem za to, co już umie. To dotyczy też twojego własnego planu: jeśli coś umiesz, wykreśl to, zamiast przerabiać „dla pewności".
Co z tym zrobić
Jeśli układasz plan sam, minimum do przepisania: trzy tory co tydzień, algorytmy od początku, Excel i Access na końcu, jeden tydzień pusty, dwa arkusze schowane.
Jeśli wolisz gotowy harmonogram tydzień po tygodniu, z przypisanymi zadaniami CKE do każdego tematu — tak jest zbudowany Variant.
Zanim zaczniesz, sprawdź jeszcze czy w ogóle warto zdawać ten przedmiot i co w tym egzaminie jest naprawdę trudne.
